Collection SDUSP DIGITAL DATABASE OF PLANT Item หมาก 05/06/2026 by owl1   Image หมาก Download Attachments 20260316_115629 20260316_115635 20260316_115648 Metadata Thumbnail TitleหมากFamily (วงศ์)ARECACEAE (หรือ PALMAE) — วงศ์ปาล์มชื่อสามัญBetel nut palm, Areca palm, Pinangชื่อวิทยาศาสตร์Areca catechu L.ชื่ออื่นๆหมากสง, หมากเมีย (แม่ฮ่องสอน), สีซะ (กะเหรี่ยง-แม่ฮ่องสอน), พลา (ปัตตานี), เค็ด (ภาคใต้)ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ลักษณะวิสัย: เป็นพืชพวกปาล์ม ลำต้นเดี่ยว ตั้งตรง ไม่แตกกิ่งก้าน ลำต้นมีความสูงได้ถึง 10–25 เมตร ผิวลำต้นเรียบ สีเทาหรือเขียวคล้ำ เห็นข้อและรอยวงแหวนซึ่งเกิดจากรอยแผลเป็นของใบหลุดร่วงได้อย่างชัดเจน ใบ: เป็นใบประกอบแบบขนนก ออกเรียงหนาแน่นที่ปลายยอด ก้านใบสั้น แผ่นใบแผ่กว้าง ใบย่อยรูปขอบขนาน ปลายใบแหลมแหว่ง แผ่นใบเรียบหนา สีเขียวเข้ม โคนก้านใบแผ่ขยายออกเป็นกาบหุ้มลำต้น (เรียกว่า กาบหมาก) ดอก: ออกดอกเป็นช่อแบบแตกแขนงขนาดใหญ่ ออกตามซอกใบหรือใต้โคนกาบใบ เรียกว่า "จั่นหมาก" ดอกย่อยมีขนาดเล็กแยกเพศกันแต่อยู่บนช่อเดียวกัน ดอกสีขาวนวลหรือสีเหลืองอ่อน มีกลิ่นหอมเย็น ผล: ออกเป็นทลาย ผลมีลักษณะทรงกลม ทรงรี หรือรูปไข่ ขนาดประมาณ 3–5 เซนติเมตร ผิวผลเรียบเป็นมัน ผลอ่อนสีเขียวเข้ม เมื่อสุกจะเปลี่ยนเป็นสีเหลืองส้มหรือสีแดงแสด เนื้อในผลมีเส้นใยหนาเหนียวคล้ายกาบมะพร้าว มีเมล็ดอยู่ตรงกลางเพียงเมล็ดเดียว เมล็ดมีลายเส้นสีน้ำตาลสลับขาวDate05/06/2569การใช้ประโยชน์1. ด้านวัฒนธรรมและประเพณี การเคี้ยวหมาก: เมล็ดหมากสุกหรือหมากดิบนำมาฝานเป็นชิ้น เคี้ยวร่วมกับใบพลูและปูนแดง ซึ่งเป็นวัฒนธรรมดั้งเดิมของไทยและชาวเอเชียตะวันออกเฉียงใต้มาตั้งแต่อดีต งานพิธีกรรม: ใช้เป็นส่วนประกอบสำคัญในพานขันหมาก งานมงคลสมรส พิธีไหว้ครู พิธีบวงสรวง และการต้อนรับแขกบ้านแขกเมืองตามประเพณีโบราณ 2. สรรพคุณทางยา (สมุนไพร) เมล็ดหมาก: มีรสฝาดจัด มีสรรพคุณช่วยขับพยาธิ (โดยเฉพาะพยาธิตัวตืด) ช่วยสมานแผล แก้ท้องเสีย ท้องเดิน และช่วยขับปัสสาวะ เปลือกผล (เปลือกหมาก): มีรสจืด ช่วยขับลม แก้ท้องอืดท้องเฟ้อ และช่วยลดอาการบวมน้ำ รากหมาก: นำมาต้มดื่มช่วยแก้ไข้ ขับเสมหะ และแก้บิด 3. ด้านอุตสาหกรรมและพานิชยกรรม อุตสาหกรรมฟอกหนังและสิ่งทอ: สารแทนนิน (Tannin) ที่มีอยู่สูงมากในเมล็ดหมาก นำมาใช้ในกระบวนการฟอกหนัง และใช้เป็นสีย้อมผ้า ให้โทนสีน้ำตาลและแดง การส่งออก: เมล็ดหมากแห้งเป็นสินค้าส่งออกสำคัญไปยังประเทศอินเดีย เมียนมา และไต้หวัน เพื่อใช้ในอุตสาหกรรมยา สารสกัด และการบริโภค 4. ด้านวัสดุศาสตร์และสิ่งแวดล้อม กาบหมาก: ปัจจุบันนิยมนำกาบหมากที่แห้งและร่วงหล่นมาแปรรูปเป็นภาชนะใส่อาหารรักษ์โลก (จาน ถ้วย กาบหมาก) ย่อยสลายได้ตามธรรมชาติ เพื่อทดแทนการใช้โฟมและพลาสติก จัดสวนตกแต่ง: ต้นหมากมีทรงพุ่มและลำต้นที่สวยงาม เป็นระเบียบ นิยมปลูกเป็นไม้ประธานในสวน หรือปลูกเรียงเป็นแนวรั้วเพื่อบดบังสายตาและเพิ่มความร่มรื่นสถานที่มหาวิทยาลัยสวนดุสิต วิทยาเขตสุพรรณบุรีDate05/06/2569 Views: 103 Continue browsing แคนา มะยงชิด Back to items list