Collection SDUSP DIGITAL DATABASE OF PLANT Item สะเดา 05/06/2026 by owl1   Image 20260316_134142 Download Attachments 20260316_133902 20260316_133925 Metadata Thumbnail TitleสะเดาFamily (วงศ์)MELIACEAE (วงศ์กระท้อนหรือวงศ์มะฮอกกานี)ชื่อสามัญNeem, Neem tree, Holy tree, Indian lilacชื่อวิทยาศาสตร์Azadirachta indica A.Juss.ชื่ออื่นๆสะเดาบ้าน, สะเดาอินเดีย, ควินิน (ทั่วไป), กะเดา (ภาคใต้), จะตัง (เกรี่ยง-แม่ฮ่องสอน), มะต๋ำ (ภาคเหนือ), ไพสะเดา (กะเหรี่ยง-กาญจนบุรี)ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ลักษณะวิสัย: เป็นไม้ยืนต้นขนาดกลางถึงขนาดใหญ่ ผลัดใบช่วงสั้นๆ ก่อนออกดอก มีความสูงประมาณ 15–25 เมตร ลำต้นตรง เรือนยอดเป็นพุ่มกลมหนาทึบ เปลือกต้นสีน้ำตาลเทาหรือเทาปนดำ แตกเป็นร่องลึกตามยาว เนื้อไม้มีสีแดงเข้มดูลายสวยงาม ใบ: ใบประกอบแบบขนนกชั้นเดียว ปลายคี่ ออกเรียงสลับ ขอบใบเป็นหยักแบบฟันเลื่อย โคนใบเบี้ยวไม่เท่ากัน แผ่นใบรูปใบหอกแคบ ผิวใบเรียบมัน สีเขียวเข้ม ดอก: ออกเป็นช่อแยกแขนงขนาดใหญ่ตามซอกใบใกล้ปลายกิ่ง ดอกย่อยมีขนาดเล็ก มีกลีบดอกสีขาวหรือสีครีม 5 กลีบ ดอกมีกลิ่นหอมเย็นอ่อนๆ มักออกดอกพร้อมกันในช่วงฤดูหนาว (ประมาณเดือนธันวาคม–กุมภาพันธ์) ผล: ผลสดแบบมีเนื้อ รูปทรงรีคล้ายผลมะกอกขนาดเล็ก ยาวประมาณ 1–2 เซนติเมตร ผลอ่อนสีเขียว เมื่อสุกจะเปลี่ยนเป็นสีเหลืองหรือสีเหลืองอมเขียว มีเนื้อฉ่ำน้ำรสหวานเอียน ภายในมีเมล็ดแข็งเพียง 1 เมล็ดDate05/06/2569การใช้ประโยชน์1. ด้านโภชนาการ (อาหาร) ยอดอ่อนและช่อดอก: นิยมนำมาลวกน้ำร้อนหรือต้มเพื่อลดความขม กินเป็นผักเหนาะ ผักจิ้มคู่กับน้ำพริก ลาบ ก้อย หรือเมนูยอดฮิตอย่าง "สะเดาน้ำปลาหวาน" ทานคู่กับปลาดุกย่าง ความขมของสะเดาจะช่วยตัดรสได้เป็นอย่างดีและช่วยเจริญอาหาร 2. สรรพคุณทางยา (สมุนไพร) ดอกและยอดอ่อน: ช่วยบำรุงธาตุ ขับลม ขับเสมหะ และช่วยแก้ไข้หัวลม (ไข้ที่เกิดในช่วงเปลี่ยนฤดู) เปลือกต้น: มีรสขมฝาด ใช้ต้มน้ำดื่มแก้ไข้มาลาเรีย ช่วยแก้อาการท้องเสีย บิด และใช้ชะล้างแผลเพื่อฆ่าเชื้อ ใบ: มีสารช่วยลดน้ำตาลในเลือด บำรุงโลหิต และนำมาตำพอกรักษาโรคผิวหนัง แก้ฝี แก้แผลพุพอง ราก: มีรสขมจัด นำมาต้มดื่มช่วยขับเสมหะ ขับพยาธิ และแก้เสมหะเกาะคอ 3. ด้านการเกษตร (สารสกัดกำจัดศัตรูพืช) เมล็ดและใบ: มีสารสำคัญที่ชื่อว่า "อาซาดิแรคติน" (Azadirachtin) ซึ่งมีฤทธิ์ในการยับยั้งการเจริญเติบโตของแมลง นิยมนำมาสกัดเป็นน้ำหมักชีวภาพขับไล่และกำจัดแมลงศัตรูพืช เช่น หนอนใยผัก เพลี้ยอ่อน และหนอนเจาะสมอฝ้าย โดยปลอดภัยต่อผู้ใช้และไม่มีสารพิษตกค้างในสิ่งแวดล้อม 4. ด้านเนื้อไม้และงานก่อสร้าง เนื้อไม้: เนื้อไม้สะเดามีความแข็งแรงทนทาน มอดและปลวกไม่ค่อยทำลายเนื่องจากมีรสขมในเนื้อไม้ ลวดลายสวยงาม ขัดเงาได้ดี นิยมนำมาใช้ทำเสาบ้าน กระดานปูพื้น เฟอร์นิเจอร์ และด้ามเครื่องมือต่างๆสถานที่มหาวิทยาลัยสวนดุสิต วิทยาเขตสุพรรณบุรีDate05/06/2569 Views: 60 Continue browsing ตะแบก สาละ Back to items list