คลังข้อมูลรูปภาพในระบบดิจิทัล SDUSP Digital Image Repository
โครงการพัฒนาคลังข้อมูลรูปภาพในระบบดิจิทัล (SDUSP)
Digital Image Repository & Knowledge Management
โครงการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อสร้างมาตรฐานการจัดเก็บรูปภาพดิจิทัล รองรับการสืบค้นและนำไปใช้ประโยชน์ทางการศึกษาและการวิจัย สอดคล้องกับเป้าหมาย Power of Next Learning Ecosystem และ SDGs ข้อ 4 (การศึกษาที่มีคุณภาพ)
📋 เป้าหมายและความสำเร็จ (KPIs)
เป้าหมายปี 2569เป้าหมาย: 100+ รูปภาพ
ต้องมี Metadata ครบถ้วน
⏳ แผนการดำเนินงาน (Timeline)
- ระยะที่ 1: เตรียมความพร้อม (พ.ย.-ธ.ค. 68)
- ระยะที่ 2: พัฒนาและลงข้อมูล (ม.ค.-ก.ค. 69)
- ระยะที่ 3: ทดสอบและเผยแพร่ (ส.ค.-ก.ย. 69)
📂 ขอบเขตเนื้อหา (Scope)
ระบบคลังข้อมูลนี้จะรวบรวมรูปภาพที่เกี่ยวข้องกับพันธกิจของมหาวิทยาลัยสวนดุสิต วิทยาเขตสุพรรณบุรี โดยแบ่งเป็นหมวดหมู่หลักดังนี้:
-
🏫
อาคารและสถานที่
ภูมิทัศน์, อาคารเรียน, หอพัก
-
🎉
กิจกรรมและโครงการ
รับน้อง, ไหว้ครู, อบรม
-
📢
การประชาสัมพันธ์
โปสเตอร์, สื่อโปรโมทหลักสูตร
คู่มือการลงข้อมูล Metadata (ฉบับย่อ)
มาตรฐานการลงข้อมูลเพื่อให้เป็นระบบเดียวกัน ทั้งหมด 10 เขตข้อมูล (Fields) ที่จำเป็นต้องระบุ
ชื่อเรื่อง (Title)
ชื่อหลักของภาพ ต้องสั้น กระชับ และสื่อความหมาย
“กิจกรรมไหว้ครู ประจำปีการศึกษา 2569”
คำอธิบาย (Description)
รายละเอียดแบบ 5W (Who, What, Where, When, Why)
“ดร.วิณาภรณ์ มอบรางวัล ณ หอประชุม…”
คำสำคัญ (Keywords)
คำที่คนทั่วไปจะใช้ค้นหา (3-5 คำ)
“ไหว้ครู, สุพรรณบุรี, 2569, กิจกรรมนักศึกษา”
วันที่ (Date)
วันที่เกิดเหตุการณ์ หรือวันที่ถ่ายภาพ (YYYY-MM-DD)
2025-06-12
สถานที่ (Location)
ระบุสถานที่ให้เจาะจงที่สุด
“อาคารเรียนรวม, มสด. วิทยาเขตสุพรรณบุรี”
ผู้สร้างสรรค์ (Creator)
ช่างภาพ หรือหน่วยงานเจ้าของภาพ
“งานประชาสัมพันธ์ มสด. สุพรรณบุรี”
ข้อมูลเพิ่มเติมที่ต้องระบุ
07. ชุดข้อมูล (Collection)
ชื่ออัลบั้มกิจกรรม
08. สิทธิ์ (Rights)
เงื่อนไขการนำไปใช้
09. ประเภท (Type)
เช่น ภาพนิ่ง, ภาพกิจกรรม
10. รหัส (Identifier)
SDUSP_[ปี]_[ลำดับ]
💡 เคล็ดลับ (Best Practices)
- ✅ ความสม่ำเสมอ: ใช้คำว่า “มสด. สุพรรณบุรี” ก็ให้ใช้เหมือนกันทุกรูป
- ✅ Keyword แน่นๆ: ยิ่งเยอะยิ่งค้นเจอง่าย ใส่ทั้งชื่อคน ชื่อตึก ชื่องาน
- ✅ เช็คสิทธิ์: อย่าลืมตรวจสอบลิขสิทธิ์รูปภาพก่อนอัปโหลด
ฝึกปฏิบัติการลงข้อมูล (Simulation)
ลองกรอกข้อมูลจากภาพตัวอย่างด้านล่าง ระบบจะช่วยตรวจสอบความครบถ้วนและความถูกต้องเบื้องต้นให้ทันที
ไฟล์: SDU_Grad_001.jpg
บริบทของภาพ (สมมติ):
ภาพนี้ถ่ายเมื่อวันที่ 12 มิถุนายน 2569 ในงานปฐมนิเทศนักศึกษาใหม่ ที่หอประชุมใหญ่วิทยาเขตสุพรรณบุรี ในภาพมี ดร.วิณาภรณ์ ผอ.กองบริการนักศึกษา กำลังกล่าวต้อนรับ
SDUSP Taxonomy Architect
การออกแบบโครงสร้างคำศัพท์ควบคุมสำหรับระบบคลังข้อมูลรูปภาพ
📂 เลือกชุด Taxonomy
ทำไมต้องทำ Taxonomy?
การใช้ Taxonomy ช่วยให้การสืบค้น (Search) แม่นยำขึ้น ระบบ Tainacan จะสร้าง **Filter** ด้านข้างจากข้อมูลชุดนี้โดยอัตโนมัติ ทำให้ผู้ใช้สามารถ “กรอง” ข้อมูลได้ทันที
โครงสร้าง Subject (หัวเรื่อง)
Hierarchy Viewสัดส่วนการคาดการณ์ปริมาณข้อมูลในแต่ละหมวดหมู่
💡 การนำไปใช้ใน Tainacan
เมื่อคุณสร้าง Metadata ชื่อ “หัวเรื่อง (Subject)” ในไฟล์ PDF ที่ส่งมา ให้เลือก Metadata Type เป็น “Taxonomy” และเชื่อมโยงไปยังชุดข้อมูลที่เราออกแบบไว้นี้ ผู้ลงข้อมูลจะเห็นเป็น Dropdown หรือ Checkbox แทนการพิมพ์เอง
SDUSP Digital Image Repository
คู่มือมาตรฐาน Metadata เจาะลึกระบบ Tainacan (อ้างอิงไฟล์ PDF ล่าสุด)
เจาะลึกเขตข้อมูลตามมาตรฐาน Dublin Core
ข้อมูลจากหน้าจอระบบ Tainacan ในไฟล์ PDF แสดงให้เห็นว่าเราต้องการจัดเก็บข้อมูลที่ละเอียดขึ้นเพื่อความยั่งยืน ต่อไปนี้คือคำอธิบายและการใช้งานของเขตข้อมูลที่ปรากฏเพิ่มเติม
หัวเรื่อง (Subject)
เนื้อหาหลักหรือหัวข้อของภาพ ใช้สำหรับจัดหมวดหมู่เชิงลึก
การใช้งาน:
ควรใช้ Taxonomy เพื่อเลือกหัวข้อที่กำหนดไว้แล้ว เช่น “กิจกรรมนักศึกษา”, “อาคารและสถานที่”
ผู้จัดทำ (Publisher)
หน่วยงานที่รับผิดชอบในการเผยแพร่ทรัพยากรนั้นๆ
ตัวอย่าง:
“กองบริการนักศึกษา มหาวิทยาลัยสวนดุสิต”
รูปแบบ (Format)
ลักษณะทางกายภาพหรือลักษณะทางดิจิทัลของไฟล์
ตัวอย่าง:
“image/jpeg”, “3000 x 2000 pixels”, “72 dpi”
แหล่งที่มา (Source)
ระบุว่าภาพนี้ได้มาจากไหน (เช่น จากอัลบั้มเดิม หรือหน่วยงานอื่น)
การใช้งาน:
ระบุ URL หรือ ชื่ออัลบั้มต้นฉบับเพื่อให้สามารถตรวจสอบย้อนกลับได้
ความสัมพันธ์ (Relation)
เชื่อมโยงไปยังทรัพยากรอื่นที่เกี่ยวข้อง
การใช้งาน:
ใช้ Relationship เพื่อเชื่อมภาพกิจกรรมส่วนที่ 1 ไปยังส่วนที่ 2 หรือเชื่อมไปยังเนื้อหาข่าวที่เกี่ยวข้อง
ภาษา (Language)
ภาษาของทรัพยากร (ส่วนมากเป็นภาษาไทย)
ตัวอย่าง:
“tha” (ISO 639-2) หรือ “ไทย”
ประเภทของข้อมูลในระบบ Tainacan
ระบบ Tainacan มี ‘Available Metadata Types’ (ในแถบข้างของ PDF) ที่เราต้องเลือกใช้ให้เหมาะสมเพื่อประสิทธิภาพการสืบค้น
ประเภทข้อมูลสำคัญ
-
T
Taxonomy (อนุกรมวิธาน)
ใช้สำหรับ Subject โดยสร้างรายการคำสำคัญที่ควบคุมไว้แล้ว เพื่อให้ผู้ใช้งานเลือกจากลิสต์ แทนการพิมพ์เอง ป้องกันการเขียนสะกดผิด
-
R
Relationship (ความสัมพันธ์)
ใช้เชื่อมโยง Item ต่อ Item เช่น เชื่อมภาพนิ่งไปยังวิดีโอของกิจกรรมเดียวกัน หรือเชื่อมภาพไปยังคลังข้อมูลอื่นในระบบ
-
C
Compound (ข้อมูลผสม)
ใช้รวบรวมฟิลด์หลายอันเข้าด้วยกัน เช่น ‘ข้อมูลการถ่ายภาพ’ ที่รวมเอา ISO, Aperture, และ Shutter speed ไว้เป็นชุดเดียว
สถาปัตยกรรมข้อมูลใน Tainacan
Title, Description, Date
ฟิลด์พื้นฐานที่ทุกระบบต้องมี
Publisher, Format, Language, Subject, Source, Relation
ส่วนที่เพิ่มเข้ามาเพื่อยกระดับสู่สากล (อ้างอิงไฟล์ PDF)
GeoCoordinate, URL, Numeric
ฟิลด์เทคนิคพิเศษอื่นๆ
เป้าหมายความสมบูรณ์ของข้อมูล
การจัดเก็บ Metadata ครบทุกฟิลด์จะช่วยเพิ่มประสิทธิภาพในการค้นหาถึง 300%
คำแนะนำจากบรรณารักษ์:
“ในระบบ Tainacan เราสามารถกด **’Add new section’** (ด้านล่างสุดของ PDF) เพื่อแยกฟิลด์ Dublin Core ออกจากฟิลด์พื้นฐานได้ ซึ่งจะช่วยให้หน้าจอการลงข้อมูลดูเป็นระเบียบ ไม่ซับซ้อนเกินไปสำหรับเจ้าหน้าที่”
SDUSP Identifier System
ระบบมาตรฐานรหัสทรัพยากรดิจิทัล
เครื่องมือช่วยสร้างและตรวจสอบรหัส Identifier สำหรับ SDUSP Digital Image Repository ตามโครงสร้างมาตรฐาน SDUSP-[Category]-[SubCode]-[Year]-[Sequence]
⚙️ สร้างรหัสใหม่
Generated Identifier
ตรวจสอบรหัส (Quick Validate)
พจนานุกรมรหัส (Code Reference)
รวมรหัสย่อยจากหน่วยงานและหลักสูตรต่าง ๆ ในวิทยาเขตสุพรรณบุรี
| Category | Sub-Code | Description (TH) | Group / Note |
|---|
สัดส่วนประเภทข้อมูล (Mockup Data)
แสดงสัดส่วนการกระจายตัวของข้อมูลในระบบตาม Category
รหัสย่อยที่ถูกใช้งานสูงสุด (Top 5 Sub-Codes)
ข้อมูลสมมติเพื่อแสดงภาพรวมการใช้งานรหัสอาคารและหลักสูตร
ตัวอย่างการลงข้อมูลจดหมายเหตุดิจิทัล
ตัวอย่างการบันทึก Metadata สำหรับภาพถ่ายประวัติศาสตร์ มหาวิทยาลัยสวนดุสิต วิทยาเขตสุพรรณบุรี
วิเคราะห์ความสมบูรณ์ของข้อมูล
แผ่นบันทึกข้อมูล (Digital Record)
ID: SDUSP-…1. โครงสร้างการตั้งชื่อ (Naming Structure)
“เพื่อให้ชื่อไฟล์มีความหมายและไม่ซ้ำซ้อนตามมาตรฐานสากล”
ปีเดือนวัน
วันที่สำรวจ (ค.ศ.)
เช่น 20251125
ชื่อวิทยาศาสตร์
ภาษาอังกฤษ ตัวพิมพ์เล็ก
เช่น cassia_fistula
รหัสส่วนประกอบ
รหัสย่อมาตรฐาน
เช่น L, F, Fr
ลำดับภาพ
ตัวเลขไม่ซ้ำกัน
เช่น 01, 02
🛠️ เครื่องมือทดลองตั้งชื่อ
ใส่ข้อมูลพรรณไม้ของคุณเพื่อดูตัวอย่างชื่อไฟล์ที่ถูกต้องตามระบบ
2. รหัสส่วนประกอบพืช (Part Codes)
ใช้ตัวย่อมาตรฐานเพื่อจัดหมวดหมู่ข้อมูลในระบบ Tainacan ให้เป็นระเบียบ
H
Habit
ภาพรวมทั้งต้น
L
Leaf
ใบ (หน้า/หลัง)
F
Flower
ดอก
Fr
Fruit
ผล
B
Bark
เปลือก/ลำต้น
T
Tag
ป้ายชื่อ
4. ข้อควรระวัง (Best Practices)
ห้ามใช้ภาษาไทย
เพื่อป้องกันระบบเซิร์ฟเวอร์อ่านชื่อไฟล์ไม่ออก
ห้ามใช้ช่องว่าง (Space)
ให้ใช้ Under score (_) เชื่อมคำแทนเสมอ
ตัวพิมพ์เล็กทั้งหมด
ช่วยลดข้อผิดพลาดในการเรียกใช้ไฟล์ (Universal standard)
ความละเอียดภาพ
ต้องชัดเจนพอระบุพฤกษศาสตร์ และเก็บต้นฉบับแยกไว้เสมอ
ความสำคัญของมาตรฐาน
นำเข้าข้อมูลรวดเร็ว
ค้นหาได้แม่นยำ